Szlaki turystyczne powiatu garwolińskiego

garwoszlaki.pl

PILAWA

Siedziba Urzędu Gminy i Miasta. Gmina zajmuje obszar 77,25 km2 i liczy 11000 mieszkańców, z których 4000 mieszka w mieście. W skład gminy wchodzi 11 sołectw oraz miasto Pilawa, które stanowi centrum administracyjno-handlowe. Jednym z atutów Pilawy jest jej lokalizacja przy ważnym węźle kolejowym Warszawa – Lublin i Łuków – Skierniewice oraz przy drodze krajowej Warszawa – Lublin. Na terenie miasta i gminy funkcjonuje dobrze rozwinięta infrastruktura komunikacyjna.

Pilawa powstała prawdopodobnie w okresie podziału Mazowsza na dwie dzielnice: Płock i Czersk. Mogła pełnić funkcje strażnicy oraz nadzorcze nad eksploatacją okolicznych lasów należących do „klucza osieckiego”. W celu ponownego zasiedlenia wsi, po jednej z epidemii lub po którymś z najazdów, do Pilawy sprowadzono osadników niemieckich.

Najstarsze dokumenty pisane informujące o wsi pochodzą dopiero z 2 poł. XIX w. Jeszcze wtedy wśród mieszkańców Pilawy większą część stanowiły rodziny pochodzenia niemieckiego. Ich liczba zmniejszyła się po powstaniu styczniowym, gdy zaczęli sprzedawać swoje grunty Polakom i przenosić się do zaboru pruskiego.

Ważnym wydarzeniem dla miejscowości było rozpoczęcie w 1865 r. budowy Kolei Nadwiślańskiej. Powstały tu dworzec, rampy przeładunkowe, a także parowozownia, wieża ciśnień i mieszkania dla pracowników kolei. Kiedy, w okresie międzywojennym, wybudowano linię kolejową do Mińska Mazowieckiego, a następnie trasę Łuków – Skierniewice, Pilawa stała się ważnym węzłem kolejowym. Dzięki rozbudowanej infrastrukturze transportowej i położeniu wśród lasów, miejscowość zasłynęła z przemysłu drzewnego.

Lata kryzysu zaczęły się od 1911 r., kiedy wybuchł pierwszy z pożarów, który zniszczył znaczną część Pilawy. W czasie I wojny światowej wysiedlono stąd większość rodzin kolejarzy, a Niemcy prowadzili rabunkowy wyręb i wywóz drewna. Dzięki zaangażowaniu pozostałej ludności, działającej pod kierunkiem A. Krynickiego, pod koniec wojny udało się zapobiec wywiezieniu przez Niemców maszyn i wyposażenia. Rozwój w okresie międzywojennym ułatwił powrót części rodzin kolejarskich i otwarcie w 1923 r. prywatnej fabryki chemicznej. Dała ona początek dzisiejszej Fabryce Farb i Lakierów. Dziś nadal Pilawa jest ważnym węzłem komunikacyjnym, z rozwiniętym przemysłem drzewnym. W trosce o stan środowiska wybudowano oczyszczalnie ścieków i wysypisko. Wszyscy mieszkańcy mają dostęp do wodociągu, kanalizacji i gazociągu. Z uwagi na otoczenie przez lasy, dobrą infrastrukturę i bliskość Warszawy – Pilawa staje się miejscem wypoczynku dla mieszkańców stolicy.